Мемлекеттің ең басты байлығы — оның азаматы, ал сол азаматтың маңдай тер, адал еңбегімен тапқан нәпақасының заң аясында қорғалуы — елдіктің басты шарты. Шілде айының аптап ыстығымен қатар келген Келес ауданындағы жұмыс мәжілісі дәл осы өзекті мәселеге, яғни бұқараның әлеуметтік құқығын шегендеуге арналды.
Аудан әкімінің орынбасары Дәурен Сариевтің төрағалығымен өткен бұл жиын жай ғана статистикалық есептердің тізбегі емес, әрбір еңбек адамының ертеңгі күнге деген сенімін бекемдеуді көздеген маңызды басқосу болды. Жиынның негізгі өзегі — облыс әкімінің хаттамалық тапсырмаларын мүлтіксіз орындау және халықты жұмыспен қамту саласындағы олқылықтардың орнын толтыру.
Мәжіліс мінберінен сөз алған аудандық Мансап орталығының директоры Нурипа Темірбаева бүгінгі ахуалдың бет-бейнесін ашып көрсетті. Тілге тиек етілген деректер көңіл көншіткенімен, заң талаптарын белшесінен басқан жұмыс берушілердің де шикілігін ашып берді.
2026 жылғы 14 шілдедегі нақтыланған мәліметтерге сүйенсек, ауданда 214 жұмыс беруші өз қарамағындағы 1040 азаматтың міндетті зейнетақы жарналарын аудармаған. Бұл — мыңнан астам адамның болашақ қарттық шағындағы несібесіне қиянат жасаумен тең. Бұған қоса, 63 мекеменің 205 қызметкермен электронды еңбек шарттарын әлі күнге дейін рәсімдемеуі — цифрлық заманның игілігін пайдалануға селқостық танытудың айқын көрінісі. Еңбек шартының жоқтығы — жұмысшының заң алдында қорғансыз қалуы, оның құқығының шүберектей тозуы.
Талдау барысында бұл келеңсіздіктің тамыры қай жерде терең жатқаны да айқындалды. Міндетті зейнетақы жарналарын уақытылы аудармай, бейқамдық танытқан мекемелердің басым бөлігі:
— Абай ауыл әкімдігіне,
— Ақтөбе ауылдық округіне,
— Біртілек ауылдық округіне,
— Қошқарата ауылдық округіне тиесілі екені белгілі болды.
Ең өкініштісі — ел болашағын тәрбиелейтін білім беру саласында да бұл бағыттағы жұмыстардың кенжелеп қалғандығы. Мұғалімдер мен тәрбиешілердің әлеуметтік құқығының бұзылуы — зиялы қауымға көрсетілген құрметтің кемдігі. Дәл осы себепті білім беру мекемелеріндегі зейнетақы жарналары мен еңбек шарттарын тіркеу жұмыстарын жеделдету күн тәртібіне басты міндет ретінде қойылды.
Мәжіліс барысында аудан әкімінің орынбасары Дәурен Сариев жұмыс берушілер мен ауыл округ әкімдерінің салғырттығын қатаң сынға алды. Оның: «Әрбір көрсеткіштің артында адамның әлеуметтік қорғалуы тұр. Сондықтан міндетті зейнетақы жарналарының уақытылы аударылуы мен электронды еңбек шарттарының толық рәсімделуі заң талаптары ғана емес, азаматтардың әлеуметтік кепілдігін қамтамасыз ететін маңызды міндет. Бұл бағыттағы жұмыстарды созбалаңға салуға болмайды», – деген сөзі жиынға қатысушыларға үлкен ықпал етті.
Бұл талап — құрғақ уәде мен есеп үшін емес, әрбір Келес тұрғынының құқықтық мемлекетте еркін әрі қауіпсіз еңбек етуі үшін жасалған пәрмен.
Жиын соңында құрғақ сөзден нақты іске көшудің тетіктері бекітілді. Ауылдық округ әкімдері мен дербес бөлім басшыларына нақты тапсырмалар жүктелді:
— Міндетті зейнетақы жарналарын аудармаған әрбір жұмыс берушімен жекелей жұмыс жүргізу, берешекті қысқа мерзімде толық өтеу.
— Электронды еңбек шарттарын тіркеуді жүйелеп, «көлеңкелі еңбек нарығына» тосқауыл қою.
— Атқарылған жұмыстардың нәтижесін қағаз бетінде қалдырмай, күнделікті бақылауда ұстау.
Әрбір ауылдық округ әкімінің бұл бағыттағы көрсеткіштерге жеке жауапты екені ескертілді. Бұл — мемлекеттік қызметкерлердің халық алдындағы есептілігі мен жауапкершілігін арттыратын негізгі қадам.
Еңбек — адамның сәні, ал әлеуметтік қорғау — мемлекеттің мәні. Келес ауданында басталған бұл жүйелі тексерістер мен қатаң талаптар тез арада өз жемісін беріп, әрбір еңбеккердің маңдай тері өз құнын табады деген сенімдеміз. Болашағы баянды, еңбегі еленген елдің ғана іргесі сөгілмейді.